Rozwód jako prawne przypieczętowanie trwałego i zupełnego rozkładu pożycia małżeńskiego nie kończy się wyłącznie prawomocnym orzeczeniem sądu. Wraz z wyrokiem sądu może bowiem powstać obowiązek alimentacyjny po stronie jednego z byłych małżonków. W jakich okolicznościach i czym skutkuje zasądzenie alimentów na rzecz byłego małżonka? O tym w dzisiejszym wpisie.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy dopuszcza w związku z rozwodem dwa rodzaje obowiązku alimentacyjnego. Po pierwsze tzw. typ zwykły, wskazany w art. 60 § 1. Dotyczy on małżonka, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia. Czyli innymi słowy małżonka niewinnego albo współwinnego. Małżonek taki może żądać od drugiego współmałżonka dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym jego usprawiedliwionym potrzebom. Co istotne, uprawnienie to dotyczy tylko sytuacji tzw. niedostatku. Drugim rodzaj to tzw. typ rozszerzony. W tym przypadku mowa o małżonku wyłącznie winnym rozkładowi pożycia małżeńskiego. Zasądzenie alimentów jest możliwe, jeśli na skutek rozwodu sytuacja materialnego małżonka niewinnego uległa istotnemu pogorszeniu. Dodać należy, iż takie zasądzenie alimentów następuje wyłącznie na wniosek małżonka niewinnego. Alimenty te zasądza się celem zaspokajania w odpowiednim zakresie usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku.

Zgodnie aktualnym orzecznictwem jest to niemożność zaspokojenia we własnym zakresie minimalnego standardu egzystencji. Ustawodawca bowiem zakłada, iż po rozwodzie każdy z byłych już współmałżonków powinien starać się wykorzystywać w pełni własne możliwości zarobkowe. Dopiero gdy tych zabraknie, winien posiłkować się świadczeniem alimentacyjnym. Warto przy tym zaznaczyć, iż niedostatkiem nie jest wyłącznie brak środków do życia. Jest nim również sytuacja, gdy były małżonek pracuje, ale praca ta nie jest wystarczająca dla pokrycia jego uzasadnionych potrzeb wynikających z niedostatku.

Pani Joanna i Pan Grzegorz rozwiedli się dwa lata temu, bez orzekania o winie. Po roku od orzeczenia rozwodu Pan Grzegorz zachorował na nowotwór. W skutek choroby stan jego zdrowia uniemożliwiał mu wykonywanie zawodu instruktora fitness, a tym samym stracił możliwość uzyskiwania środków utrzymania. Pan Grzegorz wystąpił do Sądu Okręgowego w Koszalinie, który orzekał w przedmiocie rozwodu byłych małżonków, o przyznanie mu od Pani Joanny alimentów.

Określenie to oznacza pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego na skutek rozwodu. Sąd dokonuje wówczas oceny jak by wyglądała sytuacja materialna małżonka niewinnego, gdyby do rozwodu w ogóle nie doszło.

Pan Karol i Pani Hanna są małżeństwem od 10 lat. Ze związku małżeńskiego pochodzi trójka małoletnich dzieci. Z chwilą ich urodzin małżeństwo ustaliło, że ciężar związany z utrzymaniem domu spoczywa na Panu Karolu, natomiast Pani Hanna zajmie się opieką nad domem oraz dziećmi. W styczniu tego roku pani Hanna dowiedziała się, że mąż od ponad 2 lat ma romans z koleżanką z pracy. Jako że pożycie małżeństwa nie układało się od dłuższego czasu, a romans męża ostatecznie przypieczętował rozpad związku, Pani Hanna złożyła pozew o rozwód, w którym wniosła o zasądzenie alimentów na nią z uwagi na istotne pogorszenie sytuacji finansowej na skutek rozwodu.

Zarówno w przypadku typu zwykłego, jak i rozszerzonego, obowiązek alimentacyjny małżonka wygasa , gdy drugi były małżonek zawrze nowy związek małżeński. Natomiast w przypadku typu zwykłego, obowiązek alimentacyjny wygasa z upływem 5 lat od orzeczenia rozwodu. Istnieje jednak wyjątek. Sąd może że ze względu na wyjątkowe okoliczności, na żądanie uprawnionego, przedłużyć wspomniany 5-letni termin.

Pani Anna i Pan Piotr rozwiedli się 3 lata temu z orzeczeniem o winie Pani Anny z powodu wielokrotnych zdrad. Pan Piotr wystąpił z pozwem rozwodowym z jednoczesnym żądaniem zasądzenia alimentów na swoją rzecz. Wynikało to z faktu, że to Pani Anna zarabiała, on natomiast zrezygnował z dobrze płatnej posady na rzecz zajmowania się domem oraz ich 3-letnim niepełnosprawnym synem. Sąd w wyroku rozwodowym zasądził alimenty na rzecz Pana Piotra. Pan Piotr dwa lata po rozwodzie zawarł nowy związek małżeński. W tej sytuacji Pani Anna może wystąpić do właściwego Sądu Okręgowego o uchylenie obowiązku alimentacyjnego względem Pana Piotra.

Warto również pamiętać o tym, iż zasądzenie alimentów np. z powodu niedostatku byłego małżonka nie jest definitywne. Jeśli bowiem zmienią się okoliczności, obowiązany do dostarczania alimentów ma prawo wystąpić o uchylenie tego obowiązku alimentacyjnego na skutek zmiany stosunków. Odbędzie się to w trybie art. 138 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

1. Małżonek niewinny/współwinny rozkładu pożycia + niedostatek = możliwość ubiegania się o alimenty
2. Małżonek niewinny + rozwód, który spowodował pogorszenie sytuacji materialnej tego małżonka = możliwość ubiegania się o alimenty

---

Planujesz rozwód bądź separację i potrzebujesz pomocy? A może chcesz bronić się przez bezpodstawnym zasądzeniem alimentów?

Sprawy o alimenty od byłego małżonka wymagają nie tylko emocjonalnego dystansu, ale przede wszystkim twardych dowodów i znajomości prawa. Jeden błąd w strategii procesowej może rzutować na Twoje finanse przez długie lata. Dlatego warto skorzystać z usług doświadczengo adwokata.

SKONTAKTUJ SIĘ z naszą Kancelarią – mamy ponad 30-letnie doświadczenie w sprawach takich, jak te.